Xâm hại trẻ em là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác (Khoản 5, Điều 4, Luật trẻ em năm 2016)
I. VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC TRẺ EM
1. Theo khoản 6 Điều 4 Luật Trẻ em năm 2016 quy định:
Bạo lực trẻ em là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của trẻ em.
2. Nguyên nhân
- Nguyên nhân chính là do sự suy thoái về lối sống, đạo đức của người lớn, các bậc làm cha, làm mẹ, làm thầy cô... bắt nguồn từ việc, các thiết chế trong xã hội, nhất là luật pháp của chúng ta không được thực thi một cách nghiêm túc.
- Trình độ nhận thức, hiểu biết về pháp luật của một bộ phận người lớn còn hạn chế, nhiều người làm cha mẹ không hiểu, biết về quyền của trẻ em đã được pháp luật quy định.
- Hoàn cảnh gia đình, kinh tế khó khăn, mâu thuẫn gia đình, cha mẹ bị cuốn vào tệ nạn xã hội, ma túy, cờ bạc... cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến bạo hành trẻ em.
- Một số cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường và chính quyền địa phương các cấp còn hiện tượng buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát, thiếu kiên quyết xử lý và xử lý chưa nghiêm, chưa kịp thời các vụ việc. Đối tượng xâm hại thể chất trẻ em trong các cơ sở giáo dục, chủ yếu là giáo viên, nhân viên trường học và chính các em học sinh bạo hành, xâm hại lẫn nhau.
- Việc tuyên truyền, giáo dục, thực thi quyền trẻ em hiện nay của chúng ta còn thụ động, thiếu tính phòng ngừa, nhiều vụ việc khi xảy ra nghiêm trọng, báo chí nêu lên, các cơ quan chức năng mới vào cuộc, lên tiếng.
3. Các kiểu bạo lực trẻ em:
- Bạo lực thể chất
- Bạo lực tinh thần
* Bạo lực về mặt thể chất:
- Dùng sức mạnh của cơ thể để tấn công nạn nhân: tát, đấm, đá, cào, cấu, cắn, bẻ quặt cánh tay, nắm tóc đập đầu vào tường, quật ngã, bóp cổ, vv…
- Ném vật cứng hoặc các thứ bẩn thỉu, hôi thối độc hại vào mặt, vào người nạn nhân, vv…
- Dùng roi, gậy, dây để đánh đập hoặc trói xích nạn nhân, vv…
- Bắt nạn nhân phải ăn đói, mặc rách, ở khổ và đau ốm không được chữa trị.
* Bạo lực về mặt xã hội là bạo lực tinh thần:
- Cấm nạn nhân không được ra khỏi nhà, cấm giao tiếp với người ngoài và cấm liên hệ bằng điện thoại với người khác.
- Bóc thư riêng của nạn nhân để xem, lục soát người, phòng riêng, tủ riêng của nạn nhân dù không được nạn nhân đồng ý, hoặc theo dõi hay cho người theo dõi mọi hành vi của nạn nhân.
- Không cho nạn nhân học thêm, đi làm hoặc hoạt động xã hội.
- Độc quyền quản lý, chiếm hữu và sử dụng tiền, tài sản riêng của nạn nhân hoặc chung của gia đình và sử dụng một cách tùy tiện theo ý riêng của mình.
* Bạo lực tình dục đồng thời cũng là bạo lực thể chất và bạo lực tinh thần:
- Đe dọa, khống chế trẻ em, cưỡng dâm trẻ em.
4. Những môi trường thường xảy ra bạo lực trẻ em
* Trong gia đình Khái niệm: Bạo hành gia đình là “hành vi cố ý của các thành viên gia đình gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại… với các thành viên khác trong gia đình” (Điều 1, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình). Nói một cách dễ hiểu hơn, đó là việc “các thành viên gia đình vận dụng sức mạnh để giải quyết các vấn đề mâu thuẫn, bức bách trong gia đình”.
* Trong nhà trường (học đường)
Bạo lực học đường không chỉ có học sinh nam đánh học sinh nam, mà còn nam đánh nữ, nữ đánh nữ, đánh hội đồng tập thể, hoặc là học sinh đánh thầy cô giáo và ngược lại.
Thông qua chương trình các em học sinh được tìm hiểu thông qua các vở kịch, các câu hỏi tìm hiểu, giải quyết các tình huống và được chuyên gia tư vấn và đưa ra hướng giải quyết
Các em học sinh lớp 9A9 với tiểu phẩm về phòng chống bạo lực gia đình